WELKOM

Dit lustrumjaar vieren we dat we 65 jaar geleden zijn bevrijd en herdenken we de opofferingen die daarvoor tijdens de Tweede Wereldoorlog zijn gebracht. Een mooi moment om ons af te vragen hoe de vlag van de vrijheid erbij hangt. Wat is er nodig om vrijheid wereldwijd dichterbij te brengen?

Niet alleen wereldwijd, waar naast veel vrijheid ook veel oorlog en onderdrukking bestaat, maar ook in eigen land. Daar is vrijheid toch vaak minder vanzelfsprekend dan het lijkt. Velen immers voelen zich onzeker. Zij hebben het gevoel dat ze niet of nauwelijks greep hebben op de wereld om hen heen. Niet op de bureaucratie die ze als verstikkend ervaren, niet op de politiek waar ze vaak weinig vertrouwen in hebben en al helemaal niet op de grillen van de economie en het bedrijfsleven. Alle reden dus om onze vrijheid nog eens grondig te doordenken. Wat is er nodig om vrijheid wereldwijd en in eigen land daadwerkelijk dichterbij te brengen?
Om daarover een discussie op gang te brengen, kiest het Nationaal Comité 4 en 5 mei voor het jaarthema 2010 een andere vorm dan voorgaande jaren. In plaats van zelf op zoek te gaan naar antwoorden, vraagt het Nationaal Comité mensen om hun voorwaarden voor vrijheid te formuleren. Voorwaarden voor vrijheid waar iedereen op deze wereld recht op heeft. De uitdaging is hierbij niet te zoeken naar individuele vrijheden, maar naar universele randvoorwaarden waarbinnen mensen wereldwijd hun eigen vrijheid kunnen vormgeven. Door dit jaar uitsluitend op zoek te gaan naar de voorwaarden voor vrijheid willen we een basis leggen voor het thema vrijheid wereldwijd van de komende vijf jaar.

Bekende en minder bekende mensen hebben in het verleden al hun voorwaarden voor vrijheid verwoord. Nelson Mandela, Marthin Luther King, Mahatma Ghandi en Rosa Parks zijn bekende voorbeelden van personen die hun voorwaarden voor vrijheid wereldwijd hebben geformuleerd. Op 6 januari 1941 verwoordde ook de toenmalige president van de Verenigde Staten Franklin D. Roosevelt zíjn vier voorwaarden (Four Freedoms) voor vrijheid wereldwijd. Volgens Roosevelt moest ieder
individu in deze wereld vrij zijn van angst en gebrek aan voedsel, een dak boven het hoofd hebben, vrijheid van meningsuiting en vrijheid van godsdienst hebben.

De betekenis van Roosevelts vier vrijheden verandert door de tijd heen. Natuurlijk moet ook tegenwoordig aan eerste levensbehoeften als water, voedsel en onderdak worden voldaan als voorwaarde voor vrijheid en kan vrijheid niet bestaan in een situatie van geweld en conflict, maar de aard hiervan wordt bepaald door actuele wereldwijde ontwikkelingen. De discussie over vrijheid van meningsuiting en vrijheid van godsdienst in 1941 had een ander karakter dan de discussie die we hier
nu over voeren. Kunnen we vrijheden benoemen die we vandaag de dag zo belangrijk vinden, dat iedereen op de wereld er recht op moet hebben? En zo ja, wie is er verantwoordelijk voor deze vrijheden? Wat kunt u doen voor de vrijheid van een ander?

Guus Meeuwis, The Boris & Wicked Jazz Experience en Junkie XL zijn door het Nationaal Comité en de dertien Bevrijdingsfestivals benoemd tot Ambassadeurs van de Vrijheid 2010.

De Ambassadeurs vliegen op 5 mei per helikopter van de Koninklijke Landmacht langs de Bevrijdingsfestivals. Tijdens hun optreden laten ze horen wat zij van de vrijheid vinden.
De Ambassadeurs van de Vrijheid staan op hun eigen manier stil bij vrijheid. Guus Meeuwis: "Het is goed om bij de vrijheid stil te staan, omdat vrijheid af en toe toch nog zo ver weg lijkt. Het is niet voor iedereen een vanzelfsprekend gegeven. Ik denk dat het begint bij geloven in vrijheid. Als we blijven inzien hoe belangrijk het is, dan moet het lukken. Ik geloof dat het kan. Op 5 mei gaan we met alle Ambassadeurs de dertien festivals af, dat vind ik mooi. Muziek maak je met elkaar, vrijheid maak je met elkaar." Guus Meeuwis treedt op in Roermond waar ook de Start Nationale Viering van de Bevrijding op 5 mei plaatsvindt en daarna in Groningen, Almere en Den Bosch.

Internationale bekendheid
Junkie XL woont in Amerika en vindt keuzevrijheid erg belangrijk. "Er is niets zo belangrijk dan je eigen keuzes kunnen maken. Zoals ik mijn eigen artistieke keuzes maak en mijn eigen muzikale weg kies, moet dat voor iedereen gelden: muzikanten, kunstenaars, activisten, politici. Mensen zoals jij en ik overal ter wereld moeten kunnen bepalen wat ze willen zeggen en doen. Daarom ben ik erg trots dat ik dit jaar Ambassadeur van de Vrijheid mag zijn. Want vrijheid moet gevierd worden!" Met dank aan KLM is Junkie XL op 5 mei in Nederland en speelt hij op de festivals in Utrecht, Haarlem, Amsterdam, Leeuwarden en Zwolle.

Op 5 mei 2010 staan we stil bij onze vrijheid. Nederland kijkt terug op de afgelopen 65 jaar en vooruit naar hoe we onze bevochten vrijheden kunnen vasthouden en hoe we anderen wereldwijd kunnen ondersteunen bij het verwezenlijken van hun voorwaarden voor vrijheid. Kunnen we hierbij terugvallen op de door Roosevelt geformuleerde vier vrijheden of hebben we andere voorwaarden nodig? Kortom: wat zijn eigenlijk de fundamentele voorwaarden voor vrijheid en hoe kunnen we deze voorwaarden een stapje dichterbij brengen? Het Nationaal Comité daagt u uit een antwoord op deze vragen te formuleren.